De WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen) verving in 2006 de WAO (Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering) als regeling voor arbeidsongeschiktheid. Het belangrijkste verschil ligt in de strengere eisen en de focus op re-integratie bij de WIA. Werknemers die vóór 2006 arbeidsongeschikt werden, vallen nog onder de WAO, terwijl nieuwe gevallen onder de WIA worden behandeld.
Wat is het verschil tussen WIA- en WAO-uitkeringen?
De WIA hanteert strengere beoordelingscriteria dan de WAO en richt zich primair op wat werknemers nog wél kunnen in plaats van op wat zij niet meer kunnen. Waar de WAO uitkeringen gaf vanaf 15% arbeidsongeschiktheid, vereist de WIA minimaal 35% arbeidsongeschiktheid voor een uitkering.
De WAO kende een relatief soepele beoordeling, waarbij werknemers vaak volledig werden afgekeurd. De WIA daarentegen beoordeelt veel kritischer en stimuleert actief de terugkeer naar werk. Dit verschil heeft grote gevolgen voor de hoogte van uitkeringen en de verplichtingen van werknemers.
Een belangrijk onderscheid is dat WIA-gerechtigden verplicht zijn mee te werken aan re-integratie en scholing. De WAO kende deze verplichting niet zo streng. Bovendien zijn WIA-uitkeringen vaak tijdelijk en worden zij regelmatig herbeoordeeld, terwijl WAO-uitkeringen doorgaans permanent waren.
Wanneer heeft u recht op een WIA-uitkering en hoe werkt dit?
U heeft recht op een WIA-uitkering wanneer u minimaal 35% arbeidsongeschikt bent na 104 weken ziekte. De beoordeling vindt plaats door het UWV op basis van uw resterende verdiencapaciteit. Er zijn twee soorten WIA-uitkeringen: de WGA (Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten) en de IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten).
De WGA geldt voor mensen die 35–80% arbeidsongeschikt zijn. Deze uitkering stimuleert werken door een loonaanvullingsuitkering te geven wanneer u minder verdient dan vóór uw arbeidsongeschiktheid. De hoogte hangt af van uw restverdiencapaciteit en daadwerkelijke inkomen.
De IVA is voor mensen die 80–100% arbeidsongeschikt zijn en naar verwachting duurzaam niet kunnen werken. Deze uitkering bedraagt 75% van uw dagloon en is stabieler dan de WGA. Het aanvraagproces start automatisch na 104 weken ziekte via uw werkgever en het UWV.
Waarom werd de WAO vervangen door de WIA en wat betekent dit voor werknemers?
De WAO werd vervangen omdat het aantal WAO-uitkeringen explosief steeg en de kosten onhoudbaar werden. Het systeem werd gezien als te toegankelijk, waardoor mensen met beperkte arbeidsongeschiktheid volledig werden afgekeurd. De overheid wilde een systeem dat meer gericht was op activering en re-integratie.
Voor werknemers die nog onder de WAO vallen, verandert er niets aan hun uitkering. Zij behouden hun rechten en de hoogte van hun uitkering. Nieuwe gevallen van arbeidsongeschiktheid worden echter veel strenger beoordeeld onder de WIA-regeling.
De impact op arbeidsparticipatie is aanzienlijk. Waar onder de WAO veel mensen permanent uitvielen, stimuleert de WIA actief de terugkeer naar werk. Dit heeft geleid tot minder nieuwe instroom in arbeidsongeschiktheidsregelingen, maar ook tot meer onzekerheid voor werknemers over hun toekomstige inkomen.
Hoe beïnvloedt arbeidsongeschiktheid uw verzuimtraject bij de werkgever?
Arbeidsongeschiktheid heeft grote invloed op uw verzuimtraject, omdat het de overgang markeert van tijdelijke ziekte naar mogelijke permanente beperkingen. Gedurende de eerste 104 weken ziekte blijft u in dienst bij uw werkgever, die verplicht is uw loon door te betalen en re-integratie te begeleiden.
Wij als arbodienst spelen een cruciale rol in dit proces door vanaf dag één van het verzuim te beoordelen wat uw mogelijkheden zijn. Ons verzuimprotocol zorgt voor consequente begeleiding, waarbij we regelmatig evalueren of er sprake kan zijn van blijvende arbeidsongeschiktheid.
De samenwerking tussen werkgever, werknemer en arbodienst is essentieel voor succesvolle re-integratie. We adviseren over werkplekaanpassingen, alternatieve functies en scholingsmogelijkheden. Na 87 weken wordt de WIA-aanvraag ingediend, maar de begeleiding naar werk gaat ook na afloop van de loondoorbetalingsverplichting door.
Het begrijpen van het verschil tussen WIA en WAO helpt werkgevers en werknemers om realistische verwachtingen te hebben over uitkeringen en verplichtingen. Goede verzuimbegeleiding vanaf het begin vergroot de kans op een succesvolle terugkeer naar werk en voorkomt onnodige procedures rond arbeidsongeschiktheid. Voor vragen over verzuimbegeleiding kunt u altijd contact met ons opnemen.
Reacties zijn gesloten.