Als werkgever wil je grip houden op het ziekteverzuim binnen je bedrijf. Maar voordat je effectief kunt sturen, moet je eerst weten hoe het ervoor staat. Het ziekteverzuimpercentage is daarvoor het meest gebruikte meetinstrument. In dit artikel leggen we stap voor stap uit hoe je het berekent, wat een normaal percentage is en hoe je het kunt verlagen.
Wat is een ziekteverzuimpercentage en wat zegt het?
Het ziekteverzuimpercentage geeft aan welk deel van de beschikbare arbeidstijd verloren gaat door ziekte. Het is een percentage dat aangeeft hoe vaak en hoe lang medewerkers ziek zijn ten opzichte van het totale aantal werkbare uren of dagen. Dit getal vertelt je in één oogopslag hoe groot de verzuimproblematiek binnen jouw organisatie is.
Maar het percentage zegt meer dan alleen een getal. Het is een signaal. Een hoog ziekteverzuimpercentage kan wijzen op werkdruk, een onveilige werkomgeving, slechte arbeidsomstandigheden of een cultuur waarin verzuim makkelijk wordt geaccepteerd. Omgekeerd kan een extreem laag percentage soms duiden op een cultuur waarin medewerkers zich niet vrij voelen om zich ziek te melden. Het percentage is dus een startpunt voor analyse, geen eindconclusie.
Hoe bereken je het ziekteverzuimpercentage stap voor stap?
De berekening is eenvoudiger dan je misschien denkt. Je hebt twee gegevens nodig: het totale aantal verzuimde dagen en het totale aantal beschikbare werkdagen binnen een bepaalde periode.
De formule ziet er als volgt uit:
- Stap 1: Tel alle verzuimde dagen op van alle medewerkers in de gekozen periode (bijvoorbeeld een kwartaal of een jaar).
- Stap 2: Bereken het totale aantal beschikbare werkdagen door het aantal medewerkers te vermenigvuldigen met het aantal werkdagen in die periode.
- Stap 3: Deel het aantal verzuimde dagen door het totale aantal beschikbare werkdagen en vermenigvuldig het resultaat met 100.
Voorbeeld: Stel, je hebt 20 medewerkers die elk 5 dagen per week werken. In een kwartaal van 65 werkdagen zijn er in totaal 130 verzuimdagen geregistreerd. Dan is het ziekteverzuimpercentage: 130 gedeeld door (20 x 65) x 100 = 10%. Dat is een fors percentage dat om actie vraagt.
Wat is een normaal ziekteverzuimpercentage in Nederland?
In Nederland ligt het gemiddelde ziekteverzuimpercentage doorgaans tussen de 4% en 5%, al verschilt dit sterk per sector. In de zorg en het onderwijs liggen de percentages historisch gezien hoger dan in bijvoorbeeld de zakelijke dienstverlening. In 2026 blijft ziekteverzuim een van de grootste kostenposten voor werkgevers.
Als vuistregel geldt: een percentage onder de 4% wordt als laag beschouwd, tussen de 4% en 6% als gemiddeld en alles daarboven vraagt om gerichte aandacht. Vergelijk je eigen cijfers altijd met het sectorgemiddelde, want wat normaal is in de bouw wijkt sterk af van wat normaal is in de IT-sector.
Wat is het verschil tussen kort en lang verzuim?
Niet alle verzuim is hetzelfde. Binnen ziekteverzuim maken we een belangrijk onderscheid tussen kort verzuim en lang verzuim.
Kort verzuim bestaat uit meldingen van één tot maximaal een paar dagen. Dit type verzuim komt relatief vaak voor en heeft een grote invloed op het totale verzuimpercentage. Frequent kort verzuim kan een signaal zijn van onvrede, lage betrokkenheid of een lage verzuimdrempel binnen de organisatie.
Lang verzuim betreft uitval van meerdere weken of maanden. Dit type verzuim is kostbaarder per geval en vraagt om intensievere begeleiding. Denk aan re-integratieverplichtingen vanuit de Wet verbetering poortwachter en de inzet van een bedrijfsarts. De financiële impact van lang verzuim is aanzienlijk, zeker als het leidt tot een WIA-aanvraag na twee jaar arbeidsongeschiktheid.
Hoe verlaag je het ziekteverzuimpercentage effectief?
Het verlagen van ziekteverzuim begint bij bewustwording en een proactieve aanpak. Wachten tot medewerkers ziek zijn en dan pas reageren is te laat. Ziekteverzuim voorkomen is altijd effectiever en goedkoper dan het achteraf oplossen.
Praktische stappen die aantoonbaar helpen:
- Voer een duidelijk verzuimprotocol in dat voor iedereen bekend is en consequent wordt nageleefd.
- Zorg voor een persoonlijk eerste contactmoment op dag één van het verzuim. Dit verlaagt de drempel voor een open gesprek en geeft direct inzicht in de situatie.
- Focus op wat medewerkers nog wél kunnen in plaats van uitsluitend op hun beperkingen. Deze aanpak stimuleert snellere re-integratie.
- Analyseer verzuimpatronen structureel. Meten is weten: zonder data kun je geen gerichte verbeteringen doorvoeren.
- Investeer in een goede werksfeer en gezonde arbeidsomstandigheden. Preventie begint bij de werkvloer.
Bij Remplooi werken we met een arbeidsdeskundige als leidende kracht in het verzuimproces. De centrale vraag is niet wat iemand niet kan, maar wat iemand nog wél kan. Die positieve insteek maakt een groot verschil in hoe snel medewerkers weer aan het werk gaan.
Wanneer schakel je een arbodienst in voor verzuimbegeleiding?
Als werkgever ben je wettelijk verplicht om je aan te sluiten bij een gecertificeerde arbodienst of een bedrijfsarts te contracteren. Maar los van de wettelijke verplichting is het verstandig om al vroeg professionele ondersteuning in te schakelen, zeker als je merkt dat je verzuimpercentage stijgt of als je moeite hebt om grip te houden op het proces.
Een arbodienst voegt de meeste waarde toe wanneer er een duidelijke structuur is: van de eerste ziekmelding tot en met de volledige re-integratie. Bij ons begint dat al op dag één, met een persoonlijk bezoek van een arbeidsdeskundige. Zo wordt er direct ingezoomd op de mogelijkheden van de medewerker in plaats van alleen op de beperkingen.
Wil je weten hoe wij jouw organisatie kunnen helpen het ziekteverzuimpercentage te verlagen? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee.
Reacties zijn gesloten.